Kooperatifçilik Bölümü Hangi Üniversitelerde Var? Gerçekten İstediğimiz Bir Şey mi?
Kooperatifçilik bölümü, belki de çoğumuzun ilk defa duyduğu ve “bu ne ya?” diye düşündüğü bir bölüm. Şimdi herkes hemen “Ama kooperatifçilik ne kadar önemli, bilmem ne” diye başlayacak, değil mi? Evet, tabii ki önemli. Ama biraz derine inelim. Gerçekten kooperatifçilik bölümü bizim eğitim sistemimizin bir parçası olmalı mı, yoksa “tamam işte, 5-10 öğrenci alalım, bu bölümde biraz geçsin, sonra da o kadar kooperatifçilik yapan kimseyi bulamayalım” dedikleri bir eğitim modeli mi? Bu yazıyı okurken biraz kafa karıştırıcı olabilir, ama biraz cesur olalım. Ne de olsa, konuya şüpheyle yaklaşmak, bazen en doğru yoldur!
Kooperatifçilik Bölümü Nerelerde Var? Ya da Gerçekten Var mı?
Kooperatifçilik bölümü, Türkiye’de birkaç üniversitede var. Bu bölümü bulabileceğiniz bazı üniversiteler şunlar: Selçuk Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Ege Üniversitesi… Tabii ki Kooperatifçilik ve Ticaret bölümüne biraz daha kapsamlı bakmanız gerekebilir. Gerçekten hayatta karşınıza çıkacak olan tek şey bir kooperatif değil, ama eğitim sistemindeki bu bölüme dair sorular kafanızı kurcalayacaktır.
Peki ama, Türkiye’de bu bölüm nerelerde var? Hangi üniversitelerde? En basitinden, birkaç üniversitede de Kooperatifçilik bölümü var. Ama tabii sadece var olduğu için gitmek mantıklı mı? Benim görüşüm, bu bölümü Türkiye’deki çoğu üniversiteye yerleştirmek biraz garip olmuş. Eğitimin çoğunda bence “yönetim” tarafına daha fazla ağırlık verilmesi gerekirdi. Kooperatifçiliğin teknik yönü, detaylara odaklanmış eğitimleri bile kıskanır! Üniversiteye karar verirken “Bu bölümde öğrendiğim şeyler bana gerçek dünyada ne katacak?” sorusunu sormadan adım atmayın. Gerçekten, bu kadar spesele odaklanmak uzun vadede ne kadar işimize yarar? Cevap net: “Belki, belki de hayır.”
Kooperatifçilik Bölümünün Güçlü Yönleri
Şimdi, bu bölümün gerçekten faydalı olduğu yönlerden bahsedelim. Bir kere, kooperatifçilik, toplumun dayanışma ve ortaklaşa iş yapma kültürünü anlamaya çalışıyor. “Bu kadar kapitalizm ve bireysel çıkar üzerine kurulu bir dünyada, birileri bir araya gelip ortaklaşa çalışabilir mi?” sorusunu sorduruyor. Cevap: Evet, hem de evet! Kooperatifler, küçük üreticilerin büyük organizasyonlara karşı birleşmesini sağlıyor. Yani, bu bölümde eğitim almak aslında toplumsal fayda sağlamaya yönelik bir yolculuğa çıkmak gibi bir şey.
Özellikle tarımda ya da küçük işletmelerde kooperatiflerin etkisi büyük. Herkesin kendi başına hareket etmesi zor bir dönemde, kolektif çalışma modelini benimseyen biri, sistemin dışına itilmiş hissedebilir ama aynı zamanda bu da bir avantaj. Kooperatifçilik bölümü, sosyal sorumluluğu artırmak ve sürdürülebilirlik konularına da odaklanıyor. Hani demiştim ya, “bireysel başarı” her şey demek değil diye… İşte bu noktada, bu bölüm kesinlikle toplum için anlamlı bir şeyler üretiyor.
Kooperatifçilik Bölümünün Zayıf Yönleri: Gerçekten Geleceği Var mı?
Tabii her gülümsediğinizde hayat da gülümsüyor demek değil. Kooperatifçilik bölümü biraz da gözde olmayan bölümler arasında yer alıyor. Neden? Çünkü hepimiz “bireysel başarı”yı, kendi işimizi kurmayı, yöneticilik pozisyonlarını hedefliyoruz. Ama kooperatifçilik, bu hedeflerin tam tersine gidiyor. Kolektif bir yapıda çalışmak, genellikle liderlik arzusuyla çelişiyor. Şimdi bir yandan “Kooperatifçilik bölümü sayesinde bir dünya değiştiririm” diye düşünüyor olabilirsiniz, ama bunu gerçekten yapabilecek misiniz?
Ülkemizdeki ekonomik yapıyı göz önünde bulundurursak, kooperatifçilik üzerine eğitim almış birinin ne kadar iş bulabileceğini de tartışmak lazım. Gerçekten Türkiye’deki kooperatiflerin sayısı, bu alanda kariyer yapmak isteyen öğrencilere ne kadar olanak sunuyor? Bu bölümün mezunları iş bulmakta zorlanmaz mı? Kooperatifçilik, yalnızca tarım sektöründe veya birkaç sosyal girişim alanında fayda sağlıyorsa, diğer sektörlerde gerçekten nereye gidebiliriz?
Kooperatifçilik Bölümünü Seçmeli miyim?
Bunu aslında kendinize sormanız lazım. Eğer “benim kooperatifçilik hakkında çok bilgim var ve bu alanda bir değişim yaratmak istiyorum” diyorsanız, o zaman tamam, gerçekten anlamlı. Ancak bir yandan da “Evet ama ben aslında iş hayatımda kendi yolumu çizmek, bireysel bir başarı elde etmek istiyorum” diyorsanız, o zaman başka bir bölüme göz atmanızda fayda var. Kooperatifçilik, tamamen gönüllü dayanışma ve birlikte hareket etme üzerine kurulu. Ama kişisel hedefleriniz ve geleceğiniz için nasıl bir seçenek oluşturuyor, orası bir muamma.
Sonuç: Kooperatifçilik Bölümü Gerçekten “İdeal” Bir Tercih mi?
Kooperatifçilik, sosyal sorumluluğu yüksek, kolektif çalışma anlayışını benimseyen, tarıma dayalı ya da sosyal kalkınma odaklı bir yolculuğa çıkmayı isteyenler için güzel bir seçenek olabilir. Ama eğer biraz daha pratik ve kişisel bir kariyer yolu arıyorsanız, bu bölüm belki de o kadar cezbedici olmayabilir. Unutmayın, her bölüm size her şeyi vermez. Ancak, size ne katacağına karar vermek tamamen sizin elinizde. Gerçekten kooperatifçilik mi, yoksa başka bir yol mu? Bu soruya vereceğiniz cevap, hayatta alacağınız yolun anahtarı olabilir. Kim bilir, belki de bir gün kooperatifçilik müthiş bir iş fırsatına dönüşür. Ama şu anda kesin olarak konuşmak biraz zor gibi görünüyor.